Selectie rechtspraak pensioen

Compensatie wijziging door fiscale wetgeving (Hof ’s-Hertogenbosch, 28 april 2009)

Wijziging toezegging na uitdiensttreding (Kntr Utrecht 2 juni 2009)

In deze zaak gaat het om de vraag of voor gepensioneerden de bijdrage van de voormalige werkgever in de ziektekostenverzekering, kan worden beëindigd. De kwestie raakt het pensioenrecht omdat geregeld de vraag aan de orde komt wat de rechtspositie van gepensioneerden is, bijvoorbeeld als het gaat om het wijzigen van een toeslagregeling (indexatie). De formulering van de bijdrage in de ziektekostenpremie in deze casus kan als een onvoorwaardelijke toezegging richting gepensioneerden worden gezien. Het is de algemene opinie dat een onvoorwaardelijke toeslagregeling op grond van artikel 20 van de Pensioenwet in beginsel niet gewijzigd worden voor gepensioneerden (opgebouwde aanspraken kunnen niet worden aangetast en een onvoorwaardelijke toeslag vormt onderdeel van het opgebouwde recht vanaf het moment dat de aanspraak is opgebouwd.

Kwalificatie onvoorwaardelijke toeslag (Kntr Amsterdam  24 juli 2009)
Het opmerkelijke is  dat door de rechter gesteld wordt dat toezeggingen waarbij de toepassing van de indexering afhankelijk is gesteld van tevoren bepaalde, objectieve criteria als onvoorwaardelijke toezeggingen moeten worden beschouwd en toezeggingen die afhankelijk zijn van nadere besluitvorming van het bestuur als voorwaardelijk moeten worden beschouwd. Een toezegging waarbij de indexatie gekoppeld is aan de prijsontwikkeling, maar die niet hoger is dan mogelijk is op grond van de financiële middelen van het pensioenfonds, wordt door de kantonrechter als een onvoorwaardelijke toeslag beschouwd, omdat objectief kan worden vastgesteld of aan de criteria is voldaan. Dat is opmerkelijk en zeker niet zonder rechtsgevolgen. De mening in de praktijk is dat een onvoorwaardelijke toeslag in beginsel niet kan worden gewijzigd voor gepensioneerden. Het wijzigen van een voorwaardelijke toeslag voor gepensioneerden is onder het regime van de Pensioenwet, zo blijkt duidelijk uit de wetsgeschiedenis, toegestaan Alleen met de kwalificatie wanneer er sprake is van een onvoorwaardelijke toeslag gaat de rechter (te) kort door de bocht.

Werkgever blijkt het gerechtvaardigd vertrouwen te hebben gewekt dat het recht op indexering in het reglement onvoorwaardelijk is. De rechter acht het eenzijdige wijziging van verkregen premievrije pensioenaanspraken (waaronder onvoorwaardelijke toeslagen) niet mogelijk vanwege het ontbreken van ingrijpende gewijzigde financiële omstandigheden (dit laatste wordt over het algemeen sowieso niet snel aangenomen). Het hof ziet door werkgever niet bewezen dat onvoorwaardelijke indexatie onbetaalbaar is en haar in haar voortbestaan zal bedreigen.